Hoe Regelgeving het Olifantentoerisme kunnen Verbeteren
Een rij safarivoertuigen nadert een kudde olifanten die uit het bos tevoorschijn komt in het Thaise Kui Buri National Park. Voor toeristen is het een perfecte ontmoeting met wilde dieren. Maar een nieuwe studie van Friswold et al., (2026) toont aan dat zelfs ogenschijnlijk onschadelijke ontmoetingen het gedrag van olifanten kunnen verstoren, tenzij er passende richtlijnen worden gevolgd.
Op Bewijs Gebaseerde Safaririchtlijnen
PhD-onderzoeker Brooke Friswold van de King Mongkut’s University of Technology Thonburi (KMUTT) in Bangkok heeft, samen met collega’s van Bring the Elephant Home (BTEH), duidelijke gedragsdrempels vastgesteld waarop olifanten beginnen met het vertonen van door verstoring veroorzaakte of verstoorde gedragsreacties tijdens het bekijken van safari’s.
Een voorbeeld hiervan is dat olifanten op een afstand van meer dan 125 meter van mensen natuurlijk gedrag vertoonden, terwijl binnen 100 meter het sociale gedrag afnam en de agressie toenam . “Ik was erg blij met hoe duidelijk en statistisch significant de drempels waren,” zegt Friswold. “Ze waren nog duidelijker dan ik had verwacht.”
Deze bevindingen zijn gebruikt om op bewijs gebaseerde richtlijnen te ontwikkelen voor het spotten van wilde dieren in het Kui Buri National Park. Hierin worden zowel “ideale” als “aanvaardbare” omstandigheden voor safaripraktijken gedefinieerd in de volgende categorieën:
1. Geluidsniveau
2. Aantal voertuigen
3. Aantal personen
4. Afstand van olifanten tot mensen
Terwijl ideale omstandigheden erop gericht zijn verstoring tot een minimum te beperken, bieden aanvaardbare omstandigheden praktische flexibiliteit zonder aanzienlijke gedragsstress op te roepen.
De Verandering in het Olifantentoerisme
Deze richtlijnen komen op een moment dat het olifantentoerisme al aan het veranderen is. Activiteiten zoals het berijden en wassen van olifanten waren vroeger gebruikelijk, maar het groeiende bewustzijn over de impact op hun welzijn heeft de aandacht verschoven naar het observeren van olifanten in het wild.
Hoewel wildlifetoerisme veel voordelen heeft, zoals het beschermen van diersoorten, het behoud van leefgebieden en het ondersteunen van lokale gemeenschappen, was er tot nu toe eigenlijk weinig bekend over de impact ervan op olifanten en bij welke drempelwaarden toeristische ontmoetingen een negatieve invloed op het gedrag van olifanten kunnen hebben.
“Knowing that incomes and customer satisfaction are involved, people might not follow the ideal conditions. Giving an acceptable range creates a buffer zone without major impacts on the elephants” – Brooke Friswold
Van Sociaal naar Gestrest tot Agressief
Het Kui Buri Nationaal Park in Thailand was een voorbeeldige onderzoekslocatie voor de studie, omdat er ongeveer 350 olifanten leven en het park voorheen in bepaalde periodes van het jaar gesloten was. Dit maakte het mogelijk om het gedrag van de olifanten te vergelijken wanneer er wel en geen toeristen aanwezig waren, evenals bij verschillende niveaus van toeristische intensiteit.
Tussen 2022 en 2024 observeerde Brooke Friswold, samen met onderzoeksassistenten, olifanten langs een safariroute waar wilde olifanten werden bekeken. Ze registreerden geluidsniveaus, het aantal voertuigen en mensen, de afstand tot mensen en andere toerisme gerelateerde variabelen als onderdeel van haar promotieonderzoek. Vervolgens onderzochten ze hoe deze toeristische variabelen het gedrag van de olifanten beïnvloedden en identificeerden ze de punten waarop hun gedrag veranderde of werd verstoord.
De resultaten lieten een duidelijk patroon zien: naarmate toeristen dichterbij kwamen en het aantal mensen, voertuigen en het geluidsniveau een bepaalde drempelwaarde overschreden, stopten de olifanten vaak eerst met sociaal gedrag, waaronder spelen, paren en zogen. Daarna werden ze alerter en vertoonden ze tekenen van verstoring of vermijding, en bij nog grotere verstoring begonnen ze tekenen van agressie te vertonen.
Een Kijkje in de Toekomst
Het toepassen van alleen al de aanvaardbare omstandigheden in het park zou de olifanten al enorm kunnen helpen, aangezien de onderzoekers ontdekten dat dit het sociale gedrag met 35% zou kunnen verhogen.
Thailand heeft momenteel geen nationale regels voor het toerisme met wilde olifanten, maar deze richtlijnen kunnen touroperateurs helpen om toerisme in balans te brengen met het welzijn van de olifanten. Ze kunnen zelfs worden toegepast in andere regio’s en landen waar safari’s met wilde olifanten plaatsvinden.
Hoewel ze nog steeds de voorkeur geeft aan een snellere overgang, is Friswold optimistisch over de toekomst van olifantvriendelijk toerisme. Dit komt deels ook door een verandering in het perspectief van de toeristen die een rol speelt. Zoals Friswold concludeert: “Mensen worden zich meer bewust en ik denk dat dit zal blijven doorgaan.“
Dus misschien is de ware maatstaf voor olifantvriendelijk toerisme niet hoeveel we zien, maar hoeveel we de dieren met rust laten en in hoeverre we natuurlijk gedrag zijn gang laten gaan.
Slotwoord
Een enorme dank aan Jim Heintz voor het schrijven van dit artikel! Als je geïnteresseerd bent in het volledige gepubliceerde onderzoek van Friswold et al. (2026), kun je dat hier vinden.
‹ Terug naar vorige pagina