Het verwijderen van hekken maakt olifanten gezonder en laat het landschap intact
Met trots delen we recente internationale mediacoverage op EIN Presswire, waarin nieuw baanbrekend onderzoek centraal staat. Het onderzoek werd geleid door Dr. Brooke Friswold (Regional Director Africa bij Bring The Elephant Home) in samenwerking met BTEH-oprichter Dr. Antoinette van de Water en onze onderzoekspartners.
Het persbericht, getiteld “Removing Fences Makes Elephants Healthier and Leaves the Landscape Intact,” belicht de resultaten van onze meerjarige studie die is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Ecology and Evolution (2026). Terwijl de discussie over populatiebeheer in omheinde reservaten in Zuid-Afrika voortduurt, levert deze studie het bewijs voor een duurzaam en ethisch alternatief: olifanten meer bewegingsruimte geven.
Grenzen verleggen in Kariega Game Reserve
In januari 2024 nam Kariega Game Reserve de moedige stap om de centrale interne omheining te verwijderen. Hierdoor konden 75 olifanten, verdeeld over vijf verschillende matriarchale kuddes, voor het eerst samen één aaneengesloten leefgebied delen.
Om de ecologische, sociale en fysiologische impact van het verwijderen van de hekken te evalueren, volgde ons onderzoeksteam de kuddes gedurende een periode van drie jaar (augustus 2022 tot midden 2025) via vier wetenschappelijke methoden:
- GPS-halsbanden: Het monitoren van verplaatsingspatronen en veranderingen in het leefgebied van de kuddeleiders.
- Gedragsobservaties in het veld: Het uitvoeren van 607 intensieve observatiesessies om sociale dynamiek en interacties vast te leggen.
- Analyse van stresshormonen: Het meten van fysiologische stressniveaus via uitwerpselen (fecale glucocorticoïde metabolieten).
- Satellietmetingen van vegetatie: Het analyseren van satellietbeelden (NDVI) om de impact op de vegetatie te vergelijken tussen toegankelijke gebieden en controlegebieden zonder olifanten.
Wat het onderzoek aantoont
De resultaten dagen lang gekoesterde aannames over het beheer van olifanten in omheinde reservaten uit:
- Minder fysiologische stress: Hormoonanalyses van uitwerpselen toonden een significante daling van het stressniveau aan na het verwijderen van het hek ($p = 0,008$), zelfs wanneer rekening werd gehouden met leeftijd, geslacht, temperatuur, neerslag en seizoensinvloeden.
- Meer sociale harmonie: Hoewel er vlak na het verwijderen van het hek een korte piek in interacties was, daalde de agressie tussen olifanten op de langere termijn met 20% ten opzichte van het beginniveau. Positief sociaal gedrag nam toe met 66%.
- Aanzienlijke vergroting van het leefgebied: Doordat de olifanten vrij konden rondtrekken, verdubbelde hun bewegingssnelheid bijna. Het leefgebied van één gevolgde matriarch vergrootte van 1.280 hectare naar 3.291 hectare, wat de plaatselijke druk op de vegetatie verlichtte.
- Behoud van het landschap: Ondanks de vrees dat een groter leefgebied zou leiden tot aantasting van nieuwe plantensoorten, lieten satellietbeelden zien dat er geen extra schade aan de vegetatie ontstond in vergelijking met gebieden waar geen olifanten kwamen.
“Het is niet zo dat er te veel olifanten zijn — er is te weinig ruimte. We moeten ons richten op het creëren van corridors, het verwijderen van hekken waar mogelijk en het laten functioneren van natuurlijke ecologische processen. Olifanten zijn essentiële ‘ecosysteem-ingenieurs’ die deze processen helpen faciliteren. Onze behoudsinspanningen moeten er daarom op gericht zijn hen vrijer door het landschap te laten bewegen.” — Dr. Brooke Friswold, Hoofdauteur & BTEH Regional Director Africa
Aansluiting bij regionale en nationale biodiversiteitsdoelen
De nationale natuurbehoudsstrategie van Zuid-Afrika legt steeds meer de nadruk op het verbinden van leefgebieden. Een voorbeeld hiervan is de visie van SANParks om corridors te creëren die het Addo Elephant National Park verbinden met het Mountain Zebra National Park. Als pionier op het gebied van reservaatuitbreiding levert Kariega Game Reserve het wetenschappelijke bewijs van de voordelen die deze verbindingen bieden voor zowel het welzijn van olifanten als de veerkracht van het ecosysteem.
“De resultaten van dit onderzoek ondersteunen de visie van Zuid-Afrika op gezonde, veerkrachtige olifantenpopulaties die in grotere, aaneengesloten landschappen leven. Ze tonen aan dat gebiedsuitbreiding een praktisch en ethisch alternatief is voor populatiebeheersing. Dankzij deze wetenschappelijke onderbouwing kunnen we werken aan natuurlijke sociale verhoudingen, ecologische veerkracht, duurzaam ecotoerisme en natuurbescherming op de lange termijn. Zo bouwen we aan een wereld waarin olifanten, ecosystemen en mensen samen kunnen gedijen.” – Dr. Antoinette van de Water, co-auteur en oprichter van Bring The Elephant Home.
Bedankt & Mediacontact
Een speciale dank gaat uit naar Megan Evans van het Bring The Elephant Home-team voor het verzorgen en verspreiden van dit persbericht via EIN Presswire, waardoor deze belangrijke onderzoeksresultaten wereldwijd de media hebben bereikt.
Bekijk de bronnen en het onderzoek
- Lees het volledige persbericht hier
- Lees het volledige open-access onderzoek hier: Fence Removal Enhances Elephant Movement and Promotes Behavioural, Physiological and Ecological Functioning (Ecology and Evolution, 2026, Vol. 16, e73619, DOI: 10.1002/ece3.73619)
